Rewolucja 4.0 w branży jubilerskiej

Marta Andrzejczak | 01/2021

Branża jubilerska znalazła się w trudnej sytu- acji. Pandemia spowodowana wirusem SARS-COV 2 spowodowała, że świat na chwi- lę się zatrzymał i zmusił producentów, sprze- dawców i konsumentów do zastanowienia, co należy dalej robić. Małe, rodzinne firmy jubilerskie, producenci biżuterii, artyści – twórcy zostali zmuszeni do wstrzymania swoich działań. sprzedaż biżuterii przeniosła się bowiem do sieci i mało kto korzystał z usług złotnika czy szukał na lokalnym rynku produktów biżuteryjnych.

Wszystko wskazuje na to, że w najbliższym czasie sytuacja nie ulegnie zmianie. Branża jubilerska musi przystosować się do nowych warunków, które dyk- towane są przede wszystkim przez organizacje międzynarodowe. Musi dostosować się do„czwartej rewolucji” przemysłowej, która obejmie swoim zasięgiem nawet małe przedsiębiorstwa.

TransforMacja Technologiczna

Wszystkie podmioty działające na rynku jubilerskim, i to nie tylko polskim, będą zmuszone do poddania się koncepcji Przemysłu 4.0, jest to koncepcja opisująca proces transfor- macji technologicznej i organizacyjnej przedsiębiorstw, który obejmuje integrację łańcucha wartości, wprowadzanie nowych modeli biznesowych oraz cyfryzację produktów i usług. Wdrażanie tych rozwiązań możliwe jest dzięki wyko- rzystaniu nowych technologii cyfrowych, zasobów danych oraz zapewnieniu komunikacji w sieci współpracy maszyn, urządzeń i ludzi. jak czytamy na stronie europejskiego centrum Wspierania zaawansowanej Produkcji (ecWzP), czynnikiem napędzającym transformację w kierunku prze- mysłu 4.0 są coraz bardziej zindywidualizowane potrzeby klientów i narastający trend personalizacji produktów i usług. zgodnie z definicją zakłada się, że przemysł zarówno ten wielki, jak i małe rodzinne przedsiębiorstwa, będą musiały zainwestować w nowoczesne urządzenia i maszyny, które pozwolą na autonomiczną wymianę informacji, projektowa- nie produktów, a także doskonalenie procesów wytwórczych. Transformacja w kierunku przemysłu 4.0, według europejskiego centrum Wspierania zaawansowanej Produkcji, obejmuje 7 etapów. Pierwszy dotyczy zaawansowania technologicznego uwzględniającego elastyczne systemy produkcyjne, które ułatwiają szybkie dostosowanie się do zmian w zakresie liczby czy kategorii produktów. Kolejny krok polega na współdzieleniu informacji o procesie wytwarzania przez ludzi, maszyny i produkty. natomiast trzecia faza dotyczy uwzględ- nienia zasad gospodarki obiegu zamkniętego w celu pełne- go wykorzystania surowców i zmniejszania emisji. Proces kompleksowej realizacji oczekiwań klientów wobec wyrobów, czyli end-to-end customer focussed engineering, to czwar- ty etap w kierunku przemysłu 4.0. W następnym kluczowe jest skupienie się na człowieku, m.in. poprzez wykorzystanie indywidualnych różnic na rzecz wzmocnienia organizacji, oraz budowę sensownego środowiska pracy. szósty etap, czyli smart mancąufacturing, zakłada stoso- wanie zintegrowanych systemów, które w czasie rzeczywistym rea- gują na zmienne warunki. W tym kontekście duże znaczenie ma przechowywanie i udostępnianie dużych zbiorów danych (big data). ostatni krok to fabryka otwarta, która rozumie potrzeby wszystkich uczestników łańcucha wartości. zmiany te, choć powol- nie wprowadzane są już zauwa- żalne na polskim rynku. Warto zauważyć, że nowy ład, czyli nowy program zjednoczonej Prawicy, chce napędzić Przemysł 4.0. narzędziem, które ma temu pomóc, będą ulgi na automatyzację i robotyzację produkcji dla średnich firm – tych, które mają potencjał do wprowadze- nia transformacji produkcji w swojej firmie, ale nie mają wystarczających zasobów. jednocześnie firmy, które zdecy- dują się na robotyzację i automatyzuje swoich przedsiębiorstw mogą liczyć na ulgi podatkowe.

Branża oTWarTa na PoTrzeBy KlienTa

idea, która przyświeca twórcom zakłada, że klienci oraz producenci będą zintegrowani i ich wspólne działania przy- niosą nie tylko obopólną korzyść, ale także zysk dla gospo- darki i zapewnią bezpieczeństwo ekologiczne. należy zauważyć, że Przemysł 4.0 to proces mający na celu zapew- nienie, że produkty spełniają oczekiwania klientów od początkowego konceptu, przez jego realizację i wykonanie, aż do użytkowania, który ma trwać wiele lat. Produkt końco- wy to produkt, który ma służyć klientowi przez lata, nie ulegać modom i być funkcjonalny i trwały. Według badań przeprowadzonych przez firmę konsultingową customer focus engineering przedsiębiorstwa mogą zwiększyć ren- towność nawet o 40 procent, gdy tylko dostosują procesy biznesowe do celów strategicznych i celów swoich klientów.

PolsKa WProWadza rozWiązania ułaTWiające działanie na rynKu

Warto zauważyć, że Ministerstwo rozwoju, Pracy i Technologii ogłosiło Politykę Przemysłową Polski. działania wspierające polski sektor wytwórczy oprą się na pięciu osiach rozwojo- wych: cyfryzacji, zielonym ładzie, bezpieczeństwie, lokaliza- cji oraz społeczeństwie wysokich kompetencji. W pierwszej największy nacisk jest położony na gromadzenie, usieciowie- nie i wykorzystanie danych, wspieranie przemysłu 4.0, szko- lenie pracowników przyszłości i zmianę w podejściu do zarządzania organizacjami. droga do zielonego ładu ma polegać na wdrażaniu gospodarki o obiegu zamkniętym, zmniejszeniu energochłonności oraz redukcji emisji gazów cieplarnianych w procesach produkcyjnych. W trzeciej grupie ważne są: zabezpieczenie dostaw kluczowych surowców i cyberbezpieczeństwo. osobna kategoria to bezpieczeństwo technologiczne związane z dostępem do rozwiązań potrzeb- nych w produkcji i prowadzeniu prac B+r oraz z przeciwdzia- łaniem szpiegostwu przemysłowemu, czyli niepowołanemu zastosowaniu, wyciekowi, przejęciu technologii czy danych. Program wskazuje również na konieczność sytuowania zakładów w miejscach, które pozwolą na realne skrócenie łańcuchów dostaw. Polityka Przemysłowa Polski wymienia też obszary działania Platformy Przemysłu Przyszłości w osi dotyczącej cyfryzacji – to m.in.: podnoszenie kompeten- cji za pomocą cykli szkoleń w obszarach technologii 4.0 czy procesów transformacji cyfrowej, webinariów tema- tycznych, kursów online za pośrednictwem e-learningu Przemysłu Przyszłości, rozwoju bazy wiedzy o technolo- giach i przemyśle, a także pokazów technologii w zakresie: predictive maintenance, druku 3d oraz ar. zadaniem PPP jest również doradzanie przedsiębiorcom i prowadzenie audytów technologicznych, wdrożeniowych, jak również skanów dojrzałości cyfrowej (zgodnie z metodyką adMa) wraz z opracowaniem planu cyfrowej transformacji. dojrzałość cyfrowa to narzędzie umożliwiające analizę zaawansowanego cyfrowego i technologicznego w przed- siębiorstwie. Badanie dojrzałość cyfrowej podzielone jest na trzy obszary funkcjonalne: organizację, procesy i tech- nologie. już dziś można dokonać samooceny dojrzałości cyfrowej, która pozwoli na wstępną ocenę zaawansowa- nia cyfrowego swojego przedsiębiorstwa. z całą pewnoś- cią można powiedzieć, że przed branżą jubilerską wiele wyzwań, które wskażą, w którym kierunku będzie rozwijał się polski rynek biżuterii.